تراکیت ها

تراکیت, سنگ ولکانیک ریز بلور است که عمد تا از الکالی فلدسپار یا گاهی از فلدسپار پلاژیو کلاز سدیک تشکیل شده است. کانی های فرو منیزین معمولا به مقدار کمی وجود دارد وکوارتز ونفلین به عنوان کانی فرعی ممکن است در زمینه سنگ وجود داشته باشد. معادل درشت بلور آن سینیت است فلدسپار های پتاسیک در این سنگ معمولا 45 تا 80 درصد و پلاژوکلاز های سدیک 5تا 25 درصد است است و کانی های فرومنیزین که شامل بیوتیت و گاهی آمفیبول و پیروکسن است ، 10تا 30 درصد وجود دارد.

کانی شناسی تراکیت ها

تراکیت ها شامل دو دسته اصلی هستند؛ 1- تراکیت های معمولی 2- تراکیت های قلیایی (سدیک)

فلدسپات های پتاسیم معمولا سانیدین و گاهی آنورتوز و یا ارتوز سدیم دار است.بافت پرتیتی و پلاژیوکلاز های زونه در بسیاری از این سنگ ها دیده می شود و ماکل کارلسپاد نیز گاهی در آنها ظاهر می شود.

پلاژوکلاز های این سنگ ها معمولا الیگوکلاز است در صورتی که در نوع تراکیت های قلیایی ، بیشتر آلبیت است هر دو نوع این پلاژیوکلاز ها در حرارت زیاد تشکیل شده اند.در بعضی از انواع کمیاب تراکیت ها ، آندزین و لابرادویت نیز دیده شده است . بلور های درشت سانیدین ممکن است دارای الکوزین هایی باشد که از کانی های فرومنیزین تشکیل شده است.این کانی ها در وسط مرکز بلور جمع می شوند وگاهی اطراف آن قرار می گیرند. بیوتیت که فراوان ترین کانی فرومنیزین این سنگ ها است به رنگ قهوه ای روشن در تراکیت های معمولی تا رنگ قهوه ای تیره در تراکیت های قلیایی تغییر می کند . بیوتیت  تقریبا همیشه در این سنگ به صورت بلور های درشت دیده می شود که معمولا قسمتی از آن با مانیتیت جانشین شده است . تراکیت های معمولی ، هورنبلند معمولا به صورت بلور های درشت اولیه ظاهر می شود.در تراکیت های قلیایی ، آمفیبول هایی عبارت از آرفدزونیت ، ربیکیت و بارکویکیت دیده می شود که ممکن است این آمفیبول ها در خمیره سنگ نیز موجود باشند .پیروکسن موجود در تراکیت هایی معمولی دیده می شود که دیوپسید است ودرتراکیت های قلیایی ، دیوپسید و اوژیت آژرین دیده می شود.

الیوین در این سنگها بسیار نادر است ولی اگر وجود داشته باشد ، بیشتر از نوع الیوین فایالیت است .

کانی های فرعی

این کانی ها شامل مانیتیت ، ایلمنیت،اسفن، آپاتیت و زیرکن است .

کانی های ثانویه

کلریت،کلسیت،مانیتیت،اپیدوت ،سریسیت کانی رسی(آرژیل) وکوارتز بی شکل(آپال – کلسدونی)، از کانی های ثانویه است.

ساخت و بافت

بیشت تراکیت ها دارای بافت پورفیری با خمیره ی تمام بلورین هستند که بلور های درشت اولیه آن،اکثر فلدسپات های پتاسیم ،بیوتیت یا آمفیبول و بندرت پیروکسن است، کانی هایی که خمیره سنگ را تشکیل می دهد، معمولا از فلدسپات های پتاسیم، پلاژیوکلاز ، آمفیبول و پیروکسن های قلیایی تشکیل شده است.زمینه بیشتر تراکیت های بافت جریانی (فلوئیدال) است و از بلور های اکثر سانیدین تشکیل شده است که به اصطلاح بافت تراکیتی نامیده می شود که در آن ، فلدسپار های ریز موجود در زمینه سنگ در نتیجه جریان ماگمایی به صورت جهت یافته دیده می شوند.

محل تشکیل

ترکیت ها به صورت سنک های آتشفشانی یا توده ای فرعی در حاشیه بازالت های اقیانوسی یافت می شوند که در این حالت ، به تدریج به فنولیت تبدیل می شوند و همچنین در خشکی ها همراه با توده ای بازالتی الیوین دار،فنولیت ها و ریولیت ها وجود دارند.

فنولیت: تراکیت فلدسپاتوید دارای است که مقدار فلدسپاتوید آن از 10درضد بیشتر است فنولیت ها به دو نوع سدیم دار و پتاسیم دار تقسیم وی شوند.

فنولیت سدیم دار حاوی فلدسپاتوید آنالیسم است و فنولیت پتاسیم دار حاوی فلدسپاتوید لوسیت است.